AI op de werkvloer: waar liggen de kansen voor werkgevers?

Wat harde cijfers uit het onderzoek: het aandeel werkplekken waar helemaal niet wordt gewerkt met AI is het afgelopen jaar gedaald van 60 naar 34 procent. Tegelijkertijd is het aandeel werkgevers dat AI in redelijke of hoge mate gebruikt verdubbeld van 16 naar 32 procent. De ondervraagde werkgevers verwachten dat deze ontwikkeling doorzet: over 5 jaar gebruikt nog maar 14 procent geen AI en zet 62 procent het in redelijke tot zeer hoge mate in.

Volgens Frank laat dat vooral zien dat organisaties volop aan het ontdekken zijn wat AI voor hen kan betekenen. ‘Veel werkgevers zitten in de experimenteerfase. Ze proberen uit te zoeken waar AI echt waarde toevoegt in hun werkprocessen.’ 

AI verandert vooral taken binnen een functie 

Van de ondervraagde ondernemers verwacht 29 procent dat functies de komende 5 jaar sterk zullen veranderen door AI. Frank legt uit wat dat in de praktijk betekent. ‘AI verandert werk vooral door taken te verschuiven. Een functie blijft vaak bestaan, maar bepaalde onderdelen van het werk veranderen wel.’

Neem bijvoorbeeld een copywriter. ‘Die maakt nog steeds teksten, maar kan AI gebruiken voor een eerste opzet of het samenvatten van informatie. Daardoor kan een copywriter zich steeds meer richten op het geven van advies en het bepalen van strategie, in plaats van alleen op schrijven.’ 

'Als taken veranderen, verandert ook wat medewerkers moeten kunnen'

Voor werkgevers betekent dit dat werk binnen functies anders wordt ingericht. Welke taken kosten veel tijd en zijn voorspelbaar? Daar kan AI helpen om werk efficiënter te maken. Maar als taken veranderen, verandert ook wat medewerkers moeten kunnen.

Nieuwe technologie vraagt om andere vaardigheden 

Uit het onderzoek blijkt dat 45 procent van de werkgevers verwacht dat werknemers door AI nieuwe vaardigheden moeten ontwikkelen. Zo verandert ook welke kennis en trainingen werknemers nodig hebben. 

In sommige functies betekent dit dat medewerkers met AI-tools moeten kunnen werken, of moeten begrijpen hoe technologie hun werk ondersteunt. Maar volgens Frank gaat het niet alleen om technische kennis. ‘AI maakt juist een aantal menselijke vaardigheden belangrijker. Denk aan kritisch denken, samenwerken en communiceren.’ 

AI kan personeelstekorten verlichten, maar lost ze niet automatisch op

Als technologie bepaalde taken overneemt, kan werk efficiënter worden georganiseerd. Maar als het werk binnen functies verandert, betekent dat niet automatisch dat banen verdwijnen of dat werkgevers minder mensen nodig hebben.  

Volgens Frank ligt daar een belangrijk aandachtspunt. 'Als werk verandert door AI en mensen zich niet blijven ontwikkelen, kan de mismatch op de arbeidsmarkt groter worden. Dat gebeurt wanneer vaardigheden van werknemers niet meer aansluiten op wat werkgevers nodig hebben.’

Daardoor kan het voor werkgevers lastiger worden om personeel te vinden met de juiste vaardigheden. Tegelijk kan het voor werkzoekenden moeilijker worden om een baan te vinden die nog past bij wat ze kunnen. ‘Bijblijven met ontwikkelingen wordt daarom steeds belangrijker voor iedereen op de arbeidsmarkt.’

Begin klein met AI

Werkgevers hoeven niet meteen grote AI-projecten te starten. Volgens Frank liggen de eerste kansen juist bij eenvoudige toepassingen in het dagelijkse werk. ‘Denk aan AI als hulpmiddel bij voorbereidende of administratieve taken.’ 

‘Je hoeft niet meteen je hele organisatie te veranderen'

AI helpt bijvoorbeeld bij het samenvatten van documenten, het opstellen van e-mails of het maken van notulen. Maar technologie kan ook andere werkzaamheden ondersteunen, zoals het controleren van offertes op fouten, het verzamelen van informatie voor een project of het analyseren van gegevens. ‘Dit soort toepassingen bespaart direct tijd’, zegt Frank. ‘Je hoeft niet meteen je hele organisatie te veranderen. Begin klein en kijk waar technologie werk kan ondersteunen.’

Begeleid medewerkers bij het gebruik van AI

Uit onderzoek van het CBS blijkt dat veel medewerkers al met AI experimenteren in hun werk, terwijl uit het werkgeversonderzoek blijkt dat organisaties hen daar nog maar beperkt bij begeleiden. Zo geeft 39 procent van de werkgevers die AI gebruiken aan dat zij hun medewerkers daarbij niet begeleiden, en gebeurt begeleiding vooral informeel in plaats van via trainingen of richtlijnen. Volgens Frank is dat een belangrijk aandachtspunt voor werkgevers. ‘AI kan heel veel, maar er kunnen ook fouten in zitten.’

Daarom is het belangrijk dat medewerkers leren hoe ze AI op een verantwoorde manier gebruiken. Werkgevers kunnen daarbij helpen door trainingen of workshops te organiseren, samen met teams te oefenen met AI-tools en duidelijke afspraken te maken over welke tools wel en niet gebruikt mogen worden. Ook is het belangrijk dat medewerkers leren om AI-uitkomsten kritisch te controleren.

‘Zo wordt AI geen losse tool waar iedereen zelf maar mee experimenteert, maar een hulpmiddel waar medewerkers bewust en verantwoord mee werken.’

Wat kan UWV betekenen voor werkgevers?

Werkgevers die willen inspelen op veranderingen op de arbeidsmarkt kunnen gebruikmaken van verschillende diensten van UWV. Denk aan arbeidsmarktinformatie, advies over scholing en ondersteuning bij het vinden van personeel met de juiste vaardigheden. Neem contact op met een werkgeversservicepunt bij jou in de buurt voor advies.