Interview

‘Ik pleit voor zoveel mogelijk zorg in het eerste jaar’

Portret van professor Carolina de Weerth van Radboud UMC

Langer ouderschapsverlof is beter voor zowel het kind als de ouder, aldus professor dr. Carolina de Weerth, gespecialiseerd in ontwikkelingspsychologie. Ze pleit daarom voor een jaar verlof. ‘Mensen die na de geboorte van een kind snel op hun werk terugkeren, ervaren over het algemeen meer stress.’

Het klinkt als een open deur, maar het is wel belangrijk om nog eens te onderstrepen, vindt professor Carolina de Weerth (Radboudumc): jonge ouders die langer met verlof zijn, hebben meer tijd om te wennen aan de baby én aan zichzelf. ‘Je moet echt even investeren in goede zorg voor je kind. Vergeet niet dat de geboorte van een baby een aanslag is op je leven: slechte nachten, een totaal andere balans, zowel voor jezelf als in je relatie, enzovoorts. Je hebt tijd nodig om het wiel uit te vinden.’

De Weerth vindt de nieuwe Wet betaald ouderschapsverlof, waarbij beide ouders 9 weken betaald verlof kunnen opnemen, een eerste stap in de goede richting voor vaders en moeders. ‘Het is heel goed dat er meer ruimte komt in Nederland, maar 9 weken is wat mij betreft nog steeds onvoldoende. Ik vind dat we meer in de richting van Canada en Zweden moeten bewegen, waar ouders een jaar de tijd krijgen.’

 

Waarom is het zo belangrijk dat ouders meer tijd krijgen bij de geboorte van een baby?

‘Over het algemeen geldt dat mensen die snel terugkeren op werk, meer stress ervaren. Wat ik zei: je bent al moe en krijgt er dan extra taken bij op je werk. Vanuit het perspectief van de moeder heb ik een simpel voorbeeld: borstvoeding. Uit allerlei onderzoeken komt dat borstvoeding beter is voor het kind, maar óók voor de moeder zelf. Borstvoeding geven verlaagt de kans op borstkanker en eierstokkanker. Vrouwen die op kantoor zitten, kunnen niet op aanvraag melk geven. Dat is niet goed voor de productie. Vanuit ontwikkelingsperspectief van de baby wordt geadviseerd om 6 maanden exclusief borstvoeding te geven. Maar dat halen we bij lange na niet in Nederland. Vrouwen die stoppen met borstvoeding geven vaak als reden dat ze weer zijn gaan werken.’

 

Is het ook beter voor het kind als (een van de) ouders langer thuisblijven?

‘Ja, zeker. Naast het voorbeeld van borstvoeding zijn er ook genoeg studies gedaan over kinderen en het geven van 1-op-1-aandacht. Uitzonderingen daargelaten weet de gemiddelde ouder hoe hij of zij goede zorg kan bieden aan een baby. UNICEF concludeerde al in 2008 dat het kind een betere cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling doormaakt als ouders een jaar lang kunnen zorgen. In Nederland sturen we kinderen snel naar de crèche, maar daar krijgen ze natuurlijk veel minder 1-op-1-aandacht. Ik pleit voor zoveel mogelijk ‘eigen’ zorg in het eerste jaar, in het belang van het kind.’

 

Hoe zit het met de rol van de vader?

‘Toen mijn kinderen geboren werden, kreeg de vader 2 dagen verlof. Belachelijk natuurlijk. De misvatting is dat enkel een moeder goed voor een baby kan zorgen. Alsof moeders magische krachten hebben. Maar dat is niet zo. Wie veel tijd met een baby doorbrengt, leert het kind kennen. Daarbij is het zo dat de vader een belangrijke invloed heeft op een kind. Vaders hebben een andere manier van communiceren. Ze gebruiken vaak moeilijkere woorden, wat ook weer goed is voor de taalontwikkeling. En op de lange termijn blijkt dat vaders de ontwikkeling van baby’s positief stimuleren: ze zijn goed voor het zelfvertrouwen en ontwikkelen van empathie.’

 

Wat vind je ervan als ouders wél snel willen werken?

‘Natuurlijk, die voorbeelden zijn er. En dat moet je ook niet tegenhouden, er zijn altijd uitzonderingen. Maar ik vind dat een werkgever áltijd de ruimte moet geven aan mensen die kinderen krijgen. Je krijgt er uiteindelijk ook uitgeruste werknemers voor terug. En dat is onderaan de streep weer beter voor de maatschappij: het leidt tot minder ziekte en uitval.’

 

Werkgevers komt wel voor problemen te staan, als hun medewerkers er langer uit gaan.

‘Ja, logisch dat sommige werkgevers er niet om staan te springen. Daarom moeten er vanuit de overheid ook initiatieven komen om het ouderschapsverlof te stimuleren, óók voor de werkgever. Compenseer werkgevers. Denk erover na hoe we die gaten moeten opvullen, bijvoorbeeld door werkervaringsplekken van 4 tot 6 maanden aan te bieden aan pas-afgestudeerden. Als je daar een structurele en passende oplossing voor bedenkt, zullen werkgevers er op de lange termijn ook minder moeite mee hebben.’