Werken en solliciteren met hoogsensitiviteit

Hoogsensitiviteit is geen diagnose, maar een eigenschap, vertelt Justine. Ongeveer 1 op de 5 mensen is hoogsensitief. ‘Je verwerkt prikkels en informatie dieper dan anderen’, legt Justine uit. ‘Geluiden, gesprekken en emoties van collega’s komen vaak harder binnen en blijven langer hangen. Dat kan een kracht zijn, maar kost ook energie. Zeker op je werk. Als je een drukke dag hebt met veel mensen om je heen, neem je veel van die prikkels mee’, zegt ze. ‘Dat kan vermoeiend zijn, zonder dat je precies weet waarom.’ 

Waar je tegenaan loopt op werk

Volgens Justine hebben veel hoogsensitieve mensen een paar dezelfde eigenschappen. ‘Ze zijn vaak loyaal en hebben een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Ze staan altijd klaar voor anderen en willen het goed doen op werk’, zegt Justine. Maar juist dat kan een valkuil worden. ‘De lat ligt vaak hoog. Hoogsensitieve mensen voelen zich snel verantwoordelijk en nemen te veel taken op zich. Daardoor raken ze sneller overbelast. Voor mensen die hoogsensitief zijn, is zingeving vaak extra belangrijk. Ze willen in hun werk vaak iets betekenen voor anderen.’

De werkomgeving is belangrijk voor hoogsensitieve mensen. ‘In een drukke kantoortuin of een baan waarin je de hele dag aan staat, raakt je batterij snel leeg’, legt ze uit. ‘Door telefoongesprekken, collega’s die overleggen en veel achtergrondgeluiden kost concentreren meer energie. In dat geval is het belangrijk om te kijken wat je nodig hebt om prettig te blijven werken.’ 

Solliciteren makkelijker maken

Tijdens het solliciteren lopen veel hoogsensitieve mensen tegen hetzelfde aan. Ze onderschatten zichzelf of vinden het lastig om te vertellen wat ze kunnen. ‘Hoogsensitieve mensen verkopen zichzelf vaak niet zo graag’, zegt Justine. ‘Ze zijn kritisch op zichzelf en vragen zich sneller af of ze wel geschikt zijn voor een baan. Veel hoogsensitieve mensen solliciteren pas als ze aan alle functie-eisen voldoen. Ze zijn ook vaak onzekerder over hun capaciteiten dan de gemiddelde persoon.’ Volgens Justine helpt het daarom om je goed voor te bereiden op een sollicitatiegesprek. ‘Als je van tevoren opschrijft wat je wilt zeggen, houd je de regie in het gesprek.’

Wat je kunt doen om prettiger te werken

Er zijn veel simpele aanpassingen die kunnen helpen op de werkvloer. Volgens Justine maakt dat vaak al een groot verschil. ‘Zorg voor rustmomenten op de dag. Ga even naar buiten of trek je terug als dat kan. Een noise-cancelling koptelefoon is de uitvinding van de eeuw voor hoogsensitieve mensen, daarmee sluit je prikkels beter af.’ Daarnaast is structuur belangrijk. ‘Maak vooraf een lijstje met wat je op een dag gaat doen. Werk je taken 1 voor 1 af. Dat helpt om overzicht te houden en minder snel overprikkeld te raken.’ 

Hoe bespreek je wat je nodig hebt?

Veel hoogsensitieve mensen vinden het lastig om hoogsensitiviteit en bijkomende behoeften te bespreken op werk. Toch is dat volgens Justine belangrijk. ‘Je hoeft niet meteen te vertellen dat je hoogsensitief bent’, zegt ze. ‘Het helpt vaak meer om te benoemen wat je nodig hebt. Denk bijvoorbeeld aan rustige plekken om je af te zonderen op kantoor, duidelijke prioriteiten of extra feedbackmomenten. Als je concreet maakt wat je helpt, kan een werkgever daar beter op inspelen.’ 

Ze raadt aan om zo’n gesprek over je behoeften ook goed voor te bereiden. ‘Schrijf op wat je wilt zeggen en welke voorbeelden je daarbij wilt noemen.’ Justine gebruikt daarbij vaak de gesprekstechniek Geweldloze Communicatie, waarbij je probeert conflicten op te lossen zonder verwijten of beschuldigingen te uiten. ‘Die techniek werkt met de 3 gespreksonderdelen feiten, gevoel en behoefte. Je begint bij wat je ziet om je heen op de werkvloer, deelt wat dat met je doet en vertelt vervolgens wat je nodig hebt om beter te functioneren. Dat maakt een gesprek duidelijker en minder spannend.’ 

Hoogsensitiviteit is ook je kracht

Hoewel veel mensen het eerst als lastig ervaren, ziet Justine vooral de kracht van hoogsensitiviteit. ‘Het zijn vaak mensen die goed luisteren en anderen op hun gemak kunnen stellen’, zegt ze. ‘Ze voelen aan wat er speelt in een groep en hebben oog voor detail. Die kwaliteiten zijn waardevol voor werkgevers en op de werkvloer. Als je leert hoe je ermee omgaat, kan het je juist vooruithelpen in je werk.’ 

Justine ziet dat ook in haar eigen praktijk. Ze begeleidt mensen met hoogsensitiviteit en geeft webinars over dit onderwerp voor UWV. ‘Ik zie vaak dat hoogsensitieve mensen pas op latere leeftijd ontdekken wat hun kracht is’, zegt ze. ‘Terwijl die kracht er al die tijd al was. Juist dat maak ik graag zichtbaar voor ze.’